نویسنده : فرزاد سلیمی فر Farzad Salimifar - ساعت ۱٢:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٦/۱٢
 

برای مترجم شدن طبیعتا یا باید مترجمی خواند و یا به صورت فردی ، به مطالعه و تمرین پیگیر در ترجمه پرداخت با این همه ، با این کارها کسی نمیتواند " مترجم کتاب" شود! مترجم کتاب شأنی ورای این چیزها دارد. ای بسا کسانی درجات عالی دانشگاهی را گذراندهاند اما در عرصهی ترجمهی کتاب توش و توانی ندارند. ( شاید یکی از دلایلی که برخی دانشگاهیان در این عرصه قدم نمیگذارند، همین باشد. )

باری، برای اینکه بتوانید خود را به عنوان یک مترجم پر کار کتاب به جامعه معرفی کنید، باید موارد زیر را به دقت مورد توجه قرار دهید و به طور عملی آنها را به کار ببندید. برای نتیجه گیری سریع از بحث، از حاشیه روی پرهیز میکنم و به اصل موضوع میپردازم.

نکاتی که در اینجا ارایه میشود اصولا زمانی عملی است که شما نسبت به زبان مقصد و مبدا اشراف کافی داشته باشید یعنی اینکه واقعا باید از دانشی در حد لیسانس زبان مقصد و مبدا برخوردار باشید.




1. کتاب پرفروش تهیه کنید.

برای اینکه مترجم موفقی شوید باید کتاب پرفروش ترجمه کنید . این کتاب نباید ترجمه شده باشد و یا اگر ترجمه و منتشر شده، نشر آن هنوز نباید بازار را پر کرده باشد . این حرف را به این دلیل میزنم که وقتی شما کتاب پرفروشی ترجمه میکنید، طبیعتا ناشران زیادی علاقه مند انتشار اثر شما هستند و شما با اعتماد به نفس بیشتری میتوانید در مورد کتابتان با آنها گفت و گو کنید.

مورد عکس را در نظر بگیرید. یعنی زمانی که شما به عنوان یک مترجم تازه کار کتاب بسیار ارزشمندی از یک نویسندهی ناشناخته و مهجور را برای ترجمه انتخاب میکنید ، برای ترجمهاش چندین ماه وقت عزیز خود را صرف میکنید، ترجمه را با دقت ویرایش میکنید و بعد با احساسی حاکی از خدمت به جامعهی کتابخوان (!) به سراغ ناشر میروید. ما حاضرم به شما قول بدهم نود و نه درصد ناشران به شما جواب رد میدهند طوری که از هر چه فرهنگ و کار فرهنگی بیزار میشوید. پس عقل اندک بنده به من حکم میکند که به شما دوستدار ترجمه و انتشار کتاب توصیه کنم که در ابتدای کار ابدا سراغ کتابهای سنگین و نویسندگان مهجور نروید. این نکته ی اول.



2. در ترجمه و سپس ویرایش کتاب بسیار دقت کنید.

همانطور که شما بیکارید و چهار پنج ماه آزگار را در گوشهی اتاقی مینشینید و با یک مشت وسایل بیروح، سرو کله میزنید و دلتان خوش است که مثلا دارید " کار فرهنگی " میکنید یک عده بیکارتر از شما هم هستند که بدون اجر و مزد حاضرند آبروی هنری شما را به راحتی بر باد دهند! ( حداقل شما از ناشر حق الترجمه میگیرید ولی این بیچارهها از این حق هم محرومند!) این آدمها کارشان این است که همین طور بی خود، برای شما و ایضا خودشان دشمن درست کنند! اگر میخواهید صابون این آدمها به تن شما نخورد، در ترجمه و بعد ویرایش کتاب خود دقت زیادی داشته باشید و در این مورد، اصلا کوتاه نیایید. وجود غلطهای نگارشی و ویرایشی در ترجمه همان و پیدا شدن سروکلهی این دوستان همان! به هر صورت، خدمت تان عرض کنم که به قول "رضا سید حسینی" اگر نسبت به ترجمهی خود ، 99 درصد اطمینان و یک درصد شک دارید، اصل را بر همان یک درصد بگذارید و به متخصص ترجمه مراجعه و تردید را خود رفع کنید.

3-از دست اول بودن ترجمه ی کتاب اطمینان پیدا کنید 

گاهی کتابی ترجمه و منتشر شده و مشخصات کامل مانند نام ، مترجم ، ناشر و بقیهی اطلاعات آن به اینترنت راه مییابد. در این حالت، خیلی ساده میتوانید با جست و جوی نام کتاب و نویسنده در کنار هم ، به نتیجه برسید .

گاهی جست و جوی نام نویسنده کافی است که در این صورت تنها با تایپ نام او در محل جست و جو، به هدف خود میرسید.

اما مطمئن ترین کار، مراجعه به سایتکتابخانهی ملی و درج نام کتاب یا نام نویسنده، یا نام هر کلمه از نام کتاب به صورت مستقل، در محل جست و جو است. طبیعتا ، باید نام کتاب را به فارسی ترجمه و بعد ، عبارت فارسی را برای جست و جو در محل مورد نظر درج کنید.

سوال دیگری که مطرح میشود این است که از کجا بدانیم که این کتاب به نام دیگری چاپ و منتشر نشده باشد؟

چاره ای ندارید جز اینکه وقتی نام کتاب را به فارسی ترجمه میکنید، گزینههـای دیگـر را نیـز در نظـر داشته باشیـد. مثلا فـرض کنید نویسندهای کتـابی دارد به نام " my house " . طبیعتا ترجمهی این عبارت، " خانهی من " است اما شاید مترجمی این عبارت را مثلا " سرای من " و مانند آن ترجمه کرده باشد. حسن در نظر گرفتن گزینه های احتمالی این است که تعداد جست و جوهای شما بیشتر شده و بدین ترتیب، احتمال یافتن مورد یا مواردی که در نظر دارید افزایش مییابد.

روشهایی که ذکر شد علاوه بر مورد یاد شده، برای هر نوع جست و جویی در اینترنت قابل استفاده است.

در هر صورت ، جست و جوی اطلاعات در اینترنت به ویژه کتاب نیاز به قدری مهارت و خلاقیت دارد که در صورت انجام مداوم، به دست خواهد آمد. 

 

منبع:گلوبالیست